الشيخ محمد علي الگرامي القمي
486
رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)
مادر و پدران و مادران آنان هر چه بالا روند . سوم : پسر و دختر و اولاد آنان هر چه پائين روند . و خويشان ديگر مانند برادر و خواهر و عمو و عمه و دائى و خاله و اولاد آنان واجب النفقه نيستند ، ولى مستحب است اگر انسان تمكّن دارد و آنان نياز دارند نفقه شان را بدهد . مسئله 2784 - احكام نفقه زن در مسئله 2646 و بعد از آن گذشت ، ولى نفقه باقى واجب النفقهها در صورتى واجب است كه خودشان مال و توانائى نداشته باشند و انسان علاوه بر توانائى ، نزديك ترين فرد به آنان باشد و يا نزديك ترين فرد ، مخارج آنان را ندهد به ترتيبى كه در مسئله بعد گفته مىشود ، و اگر فرزند صغير باشد و خودش مال دارد ولى او مىتواند از مال خود او مخارج او را تأمين كند . مسئله 2785 - بنابر مشهور ، نفقه اولاد بر پدر و پدران او به ترتيب هر كدام كه نزديك ترند واجب است ، پدر بر جد مقدم است و جد بر پدر جد ، و اگر هيچ يك از اينها نباشند يا نتوانند يا به هيچ وجه ندهند ، بر مادر واجب است ، و اگر مادر نباشد يا ندهد بر مادر پدر و مادر مادر ، به شركت ، بالسّويه ، واجب است . و همچنين نفقه انسان بر اولاد و اولاد اولاد ، پسر باشند يا دختر به ترتيب هر كدام نزديك تر باشند واجب است ، و اگر شخص فقير هم پدر دارد و هم اولاد ، نفقه او را به شركت بالسويه بايد بدهند و پسر و دختر در اين جهت فرق ندارند . و همچنين است بنابر احتياط اگر مادر و اولاد با هم باشند . و اگر پدر با اولاد اولاد باشد نفقه بر پدر است . و همچنين اگر مادر با اولاد اولاد باشد نفقه بر مادر است . و اگر اولاد اولاد با جد و جده باشند بايد نفقه او را به شركت بالسويه بدهند . و بنابر احتياط واجب اين ترتيب رعايت شود . مسئله 2786 - نفقه خود انسان بر نفقه زوجه مقدم است ، و نفقه زوجه بر نفقه خويشان واجب النفقه مقدم است ، و در خويشان نيز نفقه فرد نزديك تر بر فرد دور تر مقدم است . مثلًا نفقه پدر بر نفقه جد مقدم است ، و همچنين نفقه اولاد بر نفقه اولاد اولاد مقدم است . مسئله 2787 - اگر شخص متمكّن ، از دادن نفقه واجب النفقه امتناع كند حاكم شرع او را مجبور مىكند نفقه را بدهد ، و اگر ممكن نشد خود حاكم شرع از مال او برمى دارد و به مصرف واجب النفقه مىرساند . مسئله 2788 - نفقه زن در زمان عده طلاق رجعى ، به عهده شوهر اوست مگر اينكه ناشزه باشد و در حال نشوز طلاق داده شده باشد ، ولى نفقه زن در زمان عده بائن به عهده شوهر نمىباشد .